Search
poniedziałek 18 Czerwiec 2018
  • :
  • :

Strajk Szpularek powraca


sw222„Chleba, pracy i godnych warunków życia” – po raz kolejny usłyszymy bohaterskie i odważne kobiety, które walcząc o swoje prawa wywołały najważniejsze wydarzenie w dziejach Żyrardowa – tzw. Strajk Szpularek, do którego doszło w dniach 23-28 kwietnia 1883 r. Dzięki dofinansowaniu w wysokości 10 000 zł, jakie Stowarzyszenie Fabryka Feniksa pozyskało w ramach konkursu ogłoszonego przez Prezydenta Miasta Żyrardowa, w październiku br. zostanie zorganizowana inscenizacja historyczna odtwarzająca przebieg strajku, który uznawany jest za pierwsze i największe w Królestwie Polskim starcie zbrojne z wojskiem carskim po powstaniu styczniowym, a jedno z pierwszych na świecie zapoczątkowane przez kobiety.

W historii Polski strajkowały pielęgniarki, stoczniowcy, kolejarze, nauczyciele… Jednak jeszcze przed nimi jako pierwsi strajkowali żyrardowscy robotnicy pracujący w największych zakładach włókienniczych XIX-wiecznej Europy – w żyrardowskich Zakładach Lniarskich. A zaczęło się wszystko od kobiet – szpularek, które jako pierwsze powiedziały „nie”… Pierwszego dnia strajku, 23 kwietnia 1883 r., 245 robotnic żyrardowskiej fabryki lniarskiej nie przystąpiło do pracy na znak protestu, postulując przeciw ciężkim warunkom pracy, niskiemu wynagrodzeniu i zatrudnianiu dzieci w fabryce. Strajk, w którym łącznie wzięło udział ok. 8000 pracowników fabryki (do szpularek dołączyli następnie tkacze), mimo, że był krwawo tłumiony przez Kozaków oraz żołnierzy carskich, zakończył się zwycięstwem robotników.

To właśnie dla upamiętnienia tego wydarzenia lokalne stowarzyszenie Fabryka Feniksa prowadzi od lat różne działania na rzecz żyrardowskich szpularek. Od 2005 r. członkowie stowarzyszenia corocznie organizowali inscenizację strajku w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa – po raz ostatni przygotowali ją w 2011 r. Natomiast na jesieni 2013 r., dla uczczenia 130 rocznicy wybuchu strajku, Fabryka Feniksa wyprodukowała kilkudziesięciominutowy film „Strajk Szpularek – Historia Prawdziwa”, którego premiera odbyła się w styczniu 2014 r. w żyrardowskim Kinie Len. Film został zrealizowany dzięki głównemu mecenasowi – Prezesowi Zarządu spółki Stara Przędzalnia Panu Piotrowi Błażejewskiego, a także dzięki wsparciu wielu firm i instytucji oraz wysiłkowi ponad 150 statystów – wolontariuszy, którzy odegrali w filmie role robotników – szpularek i tkaczy oraz role elity fabrykantów – dyrektorów oraz kadry kierowniczej dawnych Zakładów Lniarskich. W rolę narratora całej opowieści wcielił się aktor Jarosław Gajewski – Dyrektor Artystyczny Teatru Polskiego w Warszawie. Fenomen tych działań polegał przede wszystkim na tym, że był dziełem żyrardowian, którzy z zamiłowania do własnego miasta, angażowali się w odtworzenie kawałka jego historii.

Po pięcioletniej przerwie, w ramach obchodów 100-lecia Miasta Żyrardowa, inscenizacja jednego z najważniejszych wydarzeń w dziejach Żyrardowa powróci. Zostanie zorganizowana w pierwszą sobotę października, prawdopodobnie na terenie Bielnika, także przy wsparciu grup rekonstrukcyjnych, w tym jazdy konnej. Stowarzyszenie liczy jednak na wsparcie mieszkańców, którzy chcieliby wziąć udział w inscenizacji i poczuć klimat sprzed 130 lat wcielając się w rolę robotnika Zakładów Lniarskich – tkacza albo szpularki! Nie trzeba być aktorem, nie trzeba posiadać również specjalnych umiejętności. Do uczestnictwa zapraszani są wszyscy mieszkańcy, bez względu na wiek, którzy chcieliby przyczynić się do upamiętnienia tak istotnego dla historii Miasta wydarzenia. Stowarzyszenie szuka zarówno dzieci, młodzieży, osób dorosłych, jak i starszych, także tych pracujących niegdyś w fabryce lniarskiej. Zaprasza również całe rodziny do spędzenia wolnego czasu w angażujący i czynny sposób. Oprócz dobrej zabawy jest to również wspaniała okazja do uczestniczenia w odmiennej formą lekcji lokalnej historii. Zapytania lub zgłoszenia można wysyłać na maila: jacek.czubak@muzeumlniarstwa.pl lub pod numerem telefonu 536 400 199.

Projekt „Inscenizacja historyczna Strajk Szpularek z 1883 r.” został dofinansowany w ramach otwartego konkursu na realizację zadania publicznego w zakresie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego w ramach obchodów roku Filipa de Girarda w 100-lecie nadaniu miastu Żyrardów praw miejskich, ogłoszonego przez Prezydenta Miasta Żyrardowa

scena-z-filmu-strajk-szpularek sceny_z_filmu_strajk_szpularek strajk_zwiastun_filmu